{"id":276,"date":"2026-09-11T09:07:47","date_gmt":"2026-09-11T09:07:47","guid":{"rendered":"https:\/\/shahmata.nl\/?post_type=news&p=276"},"modified":"2026-09-11T09:08:38","modified_gmt":"2026-09-11T09:08:38","slug":"schaakrobot-mini-beleeft-nederlandse-primeur-in-rotterdam","status":"publish","type":"news","link":"https:\/\/shahmata.nl\/en\/nieuws\/schaakrobot-mini-beleeft-nederlandse-primeur-in-rotterdam\/","title":{"rendered":"Schaakrobot Mini beleeft Nederlandse primeur in Rotterdam"},"content":{"rendered":"

door Teun Koorevaar<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Een kleine robot die schaakt, lesgeeft, praat \u00e9n zelf de stukken verplaatst<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Begin augustus was het zover. Een maand later dan oorspronkelijk gepland arriveerde in Rotterdam een bijzondere nieuwe schaakpartner: de SenseRobot Chess Mini<\/em>. Daarmee kreeg Nederland voor zover bekend een vroege praktijkprimeur met deze nieuwe, compacte uitvoering van de schaakrobot. Deze robot was al te zien op Jeugdvakantieland<\/a> en twee op de clubavond van Shah Mata waar kinderen en volwassenen (sommigen nog geen lid) een avond tegen de robot mochten spelen. Een van deze robots werd getest met een accu.<\/p>\n\n\n\n

Helemaal onverwacht kwam de  komst van de kleine schaakrobot niet. Eind juni was tijdens een presentatie aan Rotterdamse jeugdleiders<\/a> al aangekondigd dat de Mini naar Rotterdam zou komen. Eerder dit jaar was er ook al een primeur met het grotere model van SenseRobot Chess. Over die robot verscheen in juni een artikel in het magazine SCHAKENNL<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Toch is de Mini meer dan eenvoudigweg een verkleinde uitvoering van zijn grote broer. Het apparaat laat vooral zien hoe snel de ontwikkeling van fysieke schaakrobots gaat. Waar elektronische schaakcomputers vroeger vooral kastjes met toetsen, lampjes en displays waren, zit er nu werkelijk een robot tegenover je die naar het bord kijkt, de stelling herkent, nadenkt en vervolgens met zijn arm een echt schaakstuk oppakt.<\/p>\n\n\n\n

Dat blijft een bijzonder gezicht.<\/p>\n\n\n\n

Klein van formaat, maar bepaald niet klein in mogelijkheden<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

De naam Chess Mini doet vermoeden dat het om een speelgoedversie gaat, maar dat beeld klopt niet. Volgens de huidige specificaties van SenseRobot meet het complete systeem ongeveer 48 \u00d7 31,5 \u00d7 25 centimeter<\/em>. Inclusief bord, stukken en adapter bedraagt het gewicht ongeveer 2,1 kilogram<\/em>. Daarmee is de Mini aanzienlijk gemakkelijker mee te nemen dan de grotere SenseRobot Chess.<\/p>\n\n\n\n

De robot beschikt over een mechanische arm met vier bewegingsvrijheden en een grijper waarmee hij de driedimensionale schaakstukken kan oppakken en verplaatsen. Een camera houdt ondertussen de positie op het bord in de gaten. Aan de voorzijde zit bovendien een 5,5-inch HD-scherm met een resolutie van 1280 \u00d7 720 pixels<\/em>. Verder beschikt de Mini over wifi, een luidspreker en microfoon.<\/p>\n\n\n\n

Daardoor voelt een partij anders dan spelen tegen een schaakprogramma op een laptop of tablet. Je zit gewoon achter een echt schaakbord. Je pakt zelf een stuk en doet bijvoorbeeld 1.e4. De robot ziet wat er is gebeurd, verwerkt de nieuwe stelling en komt vervolgens in beweging.<\/p>\n\n\n\n

Even later staat zijn antwoord daadwerkelijk op het bord.<\/p>\n\n\n\n

Dat fysieke element is misschien wel de grootste charme van de Mini. De computerwereld verdwijnt voor een deel naar de achtergrond. Wat overblijft is iets dat weer verrassend veel lijkt op een gewone schaakpartij tussen twee spelers.<\/p>\n\n\n\n

Van absolute beginner tot bijna onverslaanbaar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Een van de belangrijkste eigenschappen is dat de Mini niet uitsluitend bedoeld is voor sterke schakers. Integendeel: juist beginnende spelers moeten ermee uit de voeten kunnen.<\/p>\n\n\n\n

In het oorspronkelijke Rotterdamse praktijkverslag werd uitgegaan van instelbare speelsterktes vanaf ongeveer 200  tot 1900 , met daarnaast een veel sterkere grootmeesterstand. Inmiddels geeft SenseRobot voor het actuele systeem een nog veel groter bereik aan.<\/p>\n\n\n\n

Daardoor kan een kind dat pas heeft geleerd hoe de stukken bewegen tegen dezelfde robot spelen als een ervaren clubschaker.<\/p>\n\n\n\n

Dat is pedagogisch interessant. Een traditionele schaakcomputer had vaak het probleem dat de lagere niveaus nogal kunstmatig speelden: eerst een aantal sterke zetten, gevolgd door een onbegrijpelijke blunder. SenseRobot zegt voor zijn systeem een eigen AI te gebruiken die juist is ontwikkeld voor meer menselijke speelpatronen en een geleidelijk oplopende moeilijkheidsgraad.<\/p>\n\n\n\n

Of dat in de praktijk op alle niveaus werkelijk zo natuurlijk aanvoelt, zal natuurlijk vooral door veel spelen moeten blijken.<\/p>\n\n\n\n

Een foutje gemaakt? Mini zegt het wel<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ook prettig voor beginnende spelers is dat een fout niet onmiddellijk het einde van de partij hoeft te betekenen.<\/p>\n\n\n\n

Tijdens een partij kan de speler maximaal drie keer om een zetadvies vragen<\/em>. Daarnaast mag maximaal drie keer een zet worden teruggenomen<\/em>. Dat stond al in het Rotterdamse praktijkverslag en wordt inmiddels ook door SenseRobot zelf bevestigd.
De robot controleert bovendien of een zet volgens de schaakregels is toegestaan. Bij een illegale zet kan hij aangeven dat er iets mis is en helpen de fout te herstellen.<\/p>\n\n\n\n

Dat lijkt misschien een klein detail, maar voor kinderen die zelfstandig oefenen is het belangrijk. Er hoeft niet voortdurend een trainer of ouder naast het bord te zitten om te vertellen dat een koning schaak staat of dat een stuk niet op die manier mag bewegen.<\/p>\n\n\n\n

De robot wordt zo niet alleen tegenstander, maar ook een beetje scheidsrechter.<\/p>\n\n\n\n

Niet alleen spelen, maar vooral leren<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

De Mini wordt interessanter wanneer we verder kijken dan het spelen van gewone partijen.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

SenseRobot heeft een omvangrijk trainingssysteem ontwikkeld. Volgens de fabrikant bevat de bibliotheek inmiddels meer dan 1.200 oefeningen<\/em>,: introductiecursussen en cursussen voor beginners. Daarnaast zijn er oefeningen rond onder meer tactiek en eindspelen.<\/p>\n\n\n\n

Dat sluit aan bij het oorspronkelijke idee achter de Rotterdamse Mini. Daarin was leren vanaf het begin een van de belangrijkste functies: stap voor stap leren schaken, tactische opgaven oplossen, eindspelen oefenen en belangrijke partijen uit de schaakgeschiedenis naspelen.<\/p>\n\n\n\n

Juist dat laatste kan bijzonder leuk worden.<\/p>\n\n\n\n

Stel je voor dat je een beroemde partij van Bobby Fischer, Garry Kasparov, Judit Polg\u00e1r of Magnus Carlsen niet alleen op een beeldscherm bekijkt, maar de zetten daadwerkelijk voor je ziet verschijnen. De robot verplaatst de stukken en op ieder gewenst moment kun je stoppen om naar de stelling te kijken.<\/p>\n\n\n\n

De huidige SenseRobot-bibliotheek vermeldt 100 klassieke partijen<\/em> en 145 eindspeltrainingen<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Voor een schaakclub, school of jeugdtraining biedt dat interessante mogelijkheden. De robot hoeft dan niet alleen een individuele tegenstander te zijn. Hij kan ook als demonstratie- en oefenapparaat worden gebruikt.<\/p>\n\n\n\n

Puzzelen met een echte robot<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ook schaakpuzzels passen goed bij dit concept.<\/p>\n\n\n\n

Normaal verschijnt een schaakopgave in een boek, tijdschrift, app of op een computerscherm. Bij de Mini staat de positie daadwerkelijk op het bord. De speler denkt na, pakt een stuk en voert zijn oplossing uit.<\/p>\n\n\n\n

Een schaakpartner op internet<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Misschien nog interessanter is de combinatie van het fysieke schaakbord met online schaken.<\/p>\n\n\n\n

In het oorspronkelijke stuk werd al vermeld dat met de Mini via internet gespeeld kan worden op Lichess en Chess.com<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

De actuele informatie van SenseRobot bevestigt directe ondersteuning voor Lichess. Bij online spelen wordt een eigen fysieke zet door het systeem geregistreerd en naar de online partij gestuurd. Speelt de tegenstander ergens anders ter wereld vervolgens een zet, dan brengt de robot die zet fysiek op het bord tot uitvoering.<\/p>\n\n\n\n

Voor de Chess Mini noemt SenseRobot daarnaast verbinding met Chess.com.<\/p>\n\n\n\n

Daarmee ontstaat een merkwaardige maar aantrekkelijke mengvorm. Je speelt online, maar zit niet voortdurend naar een beeldscherm te kijken.<\/p>\n\n\n\n

Je tegenstander kan honderden of duizenden kilometers verderop zitten en toch zie je zijn of haar stukken voor je bewegen.<\/p>\n\n\n\n

Twee robots, \u00e9\u00e9n partij<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

SenseRobot gaat nog een stap verder met de zogenoemde Friend Match<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Wanneer twee gebruikers over geschikte robots beschikken, kunnen zij op afstand tegen elkaar spelen. De zet die speler A thuis op zijn bord uitvoert, verschijnt via de robot ook op het bord van speler B.<\/p>\n\n\n\n

Daarmee komt een oud idee uit de geschiedenis van het computerschaak op een nieuwe manier terug: twee mensen spelen op afstand, maar aan beide kanten blijft een echt bord met echte stukken staan.<\/p>\n\n\n\n

Voor schaakverenigingen kan dat interessant worden. In theorie zou een jeugdlid in Rotterdam fysiek aan een bord kunnen zitten terwijl zijn tegenstander hetzelfde doet in Amsterdam, Londen of New York.<\/p>\n\n\n\n

En dan wordt programmeren opeens een spelletje<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Een van de opvallendste functies van de Mini heeft eigenlijk maar zijdelings met schaken te maken.<\/p>\n\n\n\n

Kinderen kunnen de robot programmeren.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Daarvoor worden speciale programmeerkaartjes gebruikt. In de verpakking zitten 40 programming cards.<\/p>\n\n\n\n

Er  wordt beschreven hoe kinderen deze kaartjes op het bord kunnen leggen, waarna de Mini opdrachten uitvoert. Dat kan bijvoorbeeld betrekking hebben op bewegen, muziek, zingen of dansen, maar ook op opdrachten die met het schaakbord te maken hebben. Zo kan een kind de robot vragen een bepaald veld aan te wijzen.<\/p>\n\n\n\n

Hier krijgt de Mini ineens een tweede leven als educatieve robot.<\/p>\n\n\n\n

Schaken, logisch denken, volgordes maken, opdrachten formuleren en programmeren komen bij elkaar. Voor scholen en activiteiten rond techniek en digitale vaardigheden kan dat minstens zo interessant zijn als de schaakfunctie zelf.<\/p>\n\n\n\n

Daarmee probeert de fabrikant kennelijk een apparaat te maken dat breder inzetbaar is dan uitsluitend voor een partijtje schaak.<\/p>\n\n\n\n

Kan hij ook zonder stopcontact?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Daarmee komen we bij een praktisch punt dat tijdens het experiment in Rotterdam onmiddellijk naar voren kwam: de stroomvoorziening<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

De Mini wordt standaard geleverd met een netadapter. In de offici\u00eble specificaties staat een 12 volt\/3 amp\u00e8re-adapter van 36 watt vermeld.<\/p>\n\n\n\n

Maar een draagbare robot wordt natuurlijk pas \u00e9cht draagbaar wanneer er niet voortdurend een stopcontact in de buurt hoeft te zijn.<\/p>\n\n\n\n

Daarom werd onderzocht of de Mini met een geschikte accu of krachtige powerbank gebruikt kan worden. De eerste vooruitzichten worden als positief ervaren.<\/p>\n\n\n\n

Dat zou de gebruiksmogelijkheden aanzienlijk vergroten. Denk aan een schaakdemonstratie op een schoolplein, in een park, tijdens een evenement, op een terras of op een plaats waar geen stopcontact vlak naast het bord beschikbaar is.<\/p>\n\n\n\n

Wel moet daarbij worden benadrukt dat zo’n externe voedingsoplossing alleen verstandig is wanneer spanning, vermogen en aansluiting exact geschikt zijn voor het apparaat.<\/p>\n\n\n\n

Ook een schaakmaatje voor ouderen?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

De Mini wordt vaak onmiddellijk met kinderen en techniekonderwijs geassocieerd, maar er is nog een heel andere doelgroep denkbaar.<\/p>\n\n\n\n

Ouderen.<\/em><\/p>\n\n\n\n

In het oorspronkelijke Rotterdamse artikel wordt de vergelijking gemaakt met sociale robots en zelfs met robothondjes die worden ingezet om mensen gezelschap te bieden.<\/p>\n\n\n\n

Een schaakrobot kan natuurlijk geen menselijk contact vervangen. Maar voor iemand die graag schaakt en niet altijd een tegenstander in de buurt heeft, kan zo’n apparaat wel een aantrekkelijke extra activiteit bieden.<\/p>\n\n\n\n

Je hoeft geen computerprogramma te openen en niet langdurig naar een tablet te kijken. Je zet de stukken neer, gaat aan tafel zitten en speelt.<\/p>\n\n\n\n

Dat kan voor ouderen die hun hele leven gewend zijn geweest aan een traditioneel schaakbord een belangrijk verschil zijn.<\/p>\n\n\n\n

De prijs: niet goedkoop, maar veel goedkoper dan zijn grote broer<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

In de aanvangsfase kostte de Mini ongeveer \u20ac450 , waarbij een externe accu en accessoires de totale kosten met ruim honderd euro zouden kunnen verhogen.<\/p>\n\n\n\n

Prijzen blijken echter sterk afhankelijk van introductieacties, crowdfunding, land, belasting, verzending en verkoopmoment.<\/p>\n\n\n\n

Het is daarom verstandig om het bedrag van circa \u20ac450 te beschouwen als de prijs rond de vroege aanschaf\/introductiefase en niet als een gegarandeerde actuele winkelprijs.<\/p>\n\n\n\n

Maar hoe stevig is zo’n robot?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bij alle enthousiasme is enige nuchterheid op zijn plaats.<\/p>\n\n\n\n

De Mini bevat bewegende mechanische onderdelen, een camera, een grijper, elektronica en een beeldscherm. Zeker wanneer hij door veel kinderen op scholen of schaakverenigingen wordt gebruikt, krijgt hij waarschijnlijk meer te verduren dan een robot die permanent op \u00e9\u00e9n bureau staat.<\/p>\n\n\n\n

Hoe robuust is de arm na duizenden zetten?<\/p>\n\n\n\n

Hoe gevoelig is de grijper?<\/p>\n\n\n\n

Wat gebeurt er wanneer een kind een stuk vasthoudt terwijl de robot het wil pakken?<\/p>\n\n\n\n

Hoe eenvoudig is een reparatie?<\/p>\n\n\n\n

En wat kost verzending wanneer het apparaat voor service naar het buitenland moet?<\/p>\n\n\n\n

Garanties, verzekering, reparatie, onderhoud en transportkosten zijn aandachtspunten die pas na langduriger praktijkgebruik goed kunnen worden beoordeeld.<\/p>\n\n\n\n

SenseRobot geeft aan dat de software via OTA-updates \u2014 updates via internet \u2014 verder kan worden uitgebreid. Dat is positief voor de software, maar over de mechanische levensduur kan uiteindelijk alleen langdurige praktijkervaring uitsluitsel geven.<\/p>\n\n\n\n

De schaakrobot wordt steeds menselijker<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wij verwachten  dat toekomstige schaakrobots completer zullen worden, betere mondelinge communicatie krijgen en uiteindelijk meer menselijke eigenschappen zullen vertonen. Daarbij bestaat nadrukkelijk de wens dat ook Nederlands<\/em> als gesproken taal beschikbaar komt.<\/p>\n\n\n\n

Die verwachting lijkt niet vergezocht. De huidige Mini beschikt immers al over microfoon, luidspreker, display, camera, wifi en een programmeerbare robotarm. De hardware om veel meer interactie mogelijk te maken staat dus letterlijk al op tafel.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

door Teun Koorevaar Een kleine robot die schaakt, lesgeeft, praat \u00e9n zelf de stukken verplaatst Begin augustus was het zover. Een maand later dan oorspronkelijk gepland arriveerde in Rotterdam een bijzondere nieuwe schaakpartner: de SenseRobot Chess Mini. Daarmee kreeg Nederland voor zover bekend een vroege praktijkprimeur met deze nieuwe, compacte uitvoering van de schaakrobot. Deze […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":283,"template":"","class_list":["post-276","news","type-news","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shahmata.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/news\/276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shahmata.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/news"}],"about":[{"href":"https:\/\/shahmata.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/news"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahmata.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shahmata.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}